| description | Wieluń (town), powiat wieluński, województwo łódzkie (voivodeship), Poland (country), Europe, • |
| latitude | 51.2167 = 51° 13' 0" N |
| longitude | 18.5500 = 18° 33' 0" E |
| altitude | 186m |
| time zone | UTC+1 |
| links |
Portal Gminy Wieluń — www.um.wielun.pl Powiat Wieluński — www.powiat.wielun.pl Nadleśnictwo Wieluń — http://www.lasy.com.pl/a/artykul/ida/21/ Wieluńska Platforma Cyfrowa — www.powiat.wielun.pl Ziemianie powiatu wieluńskiego 1936 r. — http://www.enter.net.pl/www/archimal/ADDRESS_BOOK/wielun.htm Muzeum Ziemi Wieluńskiej — www.muzeum.wielun.pl J. Kotarbinski, „Z polowań w ziemi wieluńskiej” — http://adamus.fm.interia.pl/polowa/ (gawęda łowiecka), 1938 r. Genealogia rodzinna z Niedzielska — adamus.fm.interia.pl (dziś miejscowość wchłonięta przez Wieluń) Wieluńskie Towarzystwo Naukowe — wtn.wielun.glt.pl Z dziejów dawnego Wielunia — www.historiawielunia.uni.lodz.pl Forum dyskusyjne poświęcone przeszłości Wielunia i okolic — www.historiawielunia.fora.pl Serwis turystyczny ziemi wieluńskiej — www.szlaki-turystyczne.pl |
| geneza nazwy | Etymologię nazwy Wieluń opisana jest w: Karol Szajnocha, Lechicki początek Polski: szkic historyczny, s. 164 (ss. 162-165). http://books.google.com/books?id=TPUKAAAAIAAJ&pg=PA164 |
| inferior sites | Niedzielsko, Urząd Stanu Cywilnego w Wieluniu, Wielun Cemetery |
Genealogia rodu Wieruszów, założycieli i pierwszych dziedziców Wieruszowa, sięga swą historią XIII wieku, kiedy to przybyli do Polski prawdopodobnie z Niemiec, z Miśni nad Łabą w Saksonii. Słowo „wierusz” jest pochodzenia łacińskiego: ,,verus” znaczy prawy, rzetelny, szczery.
Wedle przekazów kronikarskich przodkowie Wieruszów byli „viri pacifici”, czyli „mężami czyniącymi pokój”, a nazwisko otrzymali „dla zachowania prawdy panu swemu”, czyli za wierność polskiemu władcy. Pierwszą postacią historyczną rodu był Lutold de Weruchs, o którym najstarszy zapis pochodzi z 1303 r., ale trudno tę datę wiązać z początkiem miasta Wieruszów.
[…]W II połowie XIV wieku ród Wieruszów stał się najliczniejszym rodem w wieluńskim (Wieruszów niegdyś przynależał administracyjnie do ziemi wieluńskiej), a jego przedstawiciele piastowali wówczas czołowe urzędy ziemskie, a najczęściej urząd sędziego.
[…]W II połowie XV wieku, kiedy wraz z ogólnym rozwojem ekonomicznym kraju, następuje rozwój nauki, szlachta coraz częściej zaczyna się kształcić. Dużą rolę odgrywał wówczas Uniwersytet Krakowski, do którego uczęszczali również Wierusze, m.in. Jan i Wojciech, a znacznie wcześniej studentem uczelni był Maciej, syn Piotra – założyciela Praszki. Na szczególną uwagę zasługuje jedna z osad, leżąca 18 km na południe od Wielunia, a są nimi Kowale, rodzinne gniazdo Kowalskich herbu Wieruszowa, które już w 1392 r. zostały nabyte przez Bernarda i jego brata Piotra. Losy i ciągłość rodowa Wieruszów nie skończyła się zatem, bezpośrednimi herbowczymi zostali bowiem Wierusze – Kowalscy z wyżej wymienionych Kowali. Powstały wówczas dwie główne linie Wieruszów. W Białej i Kowalach zwana Kowalskimi, w Praszce i Strojcu Praskimi. Inne linie Wieruszów ubożeją natomiast. W XVI wieku, w wyniku rozdrobnienia majątku i rozrostu rodziny, Kowalscy systematycznie tracą swoją czołową pozycję w wieluńskim. Sto lat później zubożenie rodziny jest jeszcze bardziej widoczne. Jak widać historia rycerskiego rodu Wieruszów jest niezwykle pasjonująca i bogata.
[…]